Zima nie oznacza, że las pustoszeje. Część zwierząt ogranicza aktywność i szuka bezpiecznych kryjówek, inne nadal codziennie zdobywają pokarm, a ptaki regularnie pojawiają się przy karmnikach. W tej galerii zebraliśmy 45 kolorowanek pokazujących różne sposoby radzenia sobie z zimą: ptaki przy ziarnie, jelenie i sarny w pobliżu paśników, zające na śniegu, niedźwiedzie w gawrze, wiewiórkę przy karmniku oraz dzieci obserwujące zwierzęta podczas mroźnych dni.
Śnieg przykrywa nasiona, trawy i niską roślinność, krótki dzień ogranicza czas na żerowanie, a utrzymanie temperatury ciała wymaga dodatkowej energii. Zwierzęta wypracowały jednak różne strategie – korzystają z zapasów, zmieniają jadłospis, szukają miejsc osłoniętych przed wiatrem albo znacząco ograniczają aktywność. Dzięki temu kolejne kolorowanki można potraktować jak małą opowieść o tym, jak naprawdę wygląda życie zwierząt zimą.
Ptaki przy karmnikach i na ośnieżonych gałęziach







Na wielu pierwszych planszach powtarza się karmnik. To jeden z najbardziej charakterystycznych zimowych widoków w ogrodach i parkach, bo niewielkie ptaki muszą w krótkim czasie zdobyć wystarczająco dużo energii na chłodną noc. Jeśli zaczynamy je dokarmiać podczas trudnej pogody, warto robić to regularnie i dbać o czystość karmnika. Dobrze sprawdzają się między innymi nasiona słonecznika, proso, owies i niesolone orzechy. Pieczywo nie jest dobrym pokarmem dla ptaków – łatwo nasiąka i pleśnieje, a jego wartość odżywcza jest niewielka.







W tej części są zarówno spokojne obserwacje ptaków na gałęziach, jak i rozbudowane sceny z wieloma skrzydlatymi gośćmi przy karmniku. Bajkowe zwierzęta w czapkach i szalikach wprowadzają lżejszy akcent, ale bardziej realistyczne plansze pozwalają zwrócić uwagę na zachowanie ptaków: jedne siedzą w osłoniętym miejscu, inne czekają na gałęzi, a kolejne dopiero podlatują do pożywienia. Więcej takich motywów znajduje się w galerii kolorowanek z ptakami.
Zimowy las: niektóre zwierzęta śpią, inne pozostają aktywne





Niedźwiedzie odpoczywające w gawrze tworzą zupełnie inny obraz zimy niż aktywne zające, jelenie i wiewiórki. Nie wszystkie zwierzęta przesypiają zimę. Niedźwiedź brunatny spędza najchłodniejszy okres w gawrze i mocno ogranicza aktywność, ale może się przebudzić. Zające pozostają aktywne przez cały sezon, natomiast wiewiórki korzystają z zapasów zgromadzonych wcześniej i podczas łagodniejszej pogody wychodzą z kryjówek.




Na tych rysunkach zima jest rozpoznawalna nie tylko po śniegu. O jej charakterze mówią również nagie gałęzie, ograniczona ilość pokarmu, schronienia i zachowanie samych zwierząt. Pies w swetrze jest oczywiście bajkowym wyjątkiem – zwierzęta leśne nie zakładają zimowych ubrań, lecz chronią je sierść, pióra, zgromadzone zapasy tłuszczu i wybór odpowiedniego schronienia.
Karmniki i paśniki – pomoc ma sens, gdy jest odpowiedzialna







Karmnik dla ptaków i leśny paśnik pełnią inne funkcje. Niewielki karmnik można prowadzić przy domu lub w ogrodzie, pamiętając o właściwym pożywieniu i usuwaniu resztek. Paśniki przeznaczone dla jeleniowatych są natomiast elementem gospodarki leśnej. Dokarmianie dużych dzikich ssaków nie powinno polegać na przypadkowym zostawianiu jedzenia w lesie. Niewłaściwy pokarm może zaszkodzić zwierzęciu, a regularne przyciąganie go w miejsca uczęszczane przez ludzi zmienia jego naturalne zachowanie.






Sceny z dziećmi mogą być punktem wyjścia do rozmowy o obserwowaniu zwierząt bez ich płoszenia. Przy karmniku łatwo zobaczyć ptaki z bliska, ale dzikim ssakom lepiej pozostawić więcej przestrzeni. Zimą każda niepotrzebna ucieczka oznacza dodatkowy wydatek energii, dlatego spokojna obserwacja z dystansu jest dla mieszkańców lasu znacznie lepsza niż próba podejścia do nich.
Zające, niedźwiedzie, wiewiórki i tropy na śniegu





Zając podgryzający roślinę wystającą spod śniegu pokazuje jeden z najprostszych sposobów zdobywania pokarmu zimą. Gdy świeżej zieleni brakuje, zające sięgają między innymi po suche rośliny, pędy i korę. Obok niego pojawia się młody jeleń przy sianie oraz niedźwiedź schowany w gawrze – trzy zupełnie różne sposoby przetrwania tej samej pory roku.




Wiewiórka przy zawieszonym karmniku przypomina o jeszcze jednej strategii – robieniu zapasów. Jesienią wiewiórki ukrywają nasiona i orzechy w wielu miejscach, a zimą część z nich odnajdują. Z kolei plansza ze śladami na śniegu zachęca do patrzenia nie tylko na same zwierzęta. Tropy często zdradzają obecność mieszkańców lasu wcześniej, niż uda się ich zobaczyć. Wielkość odcisków, ich kształt i odstępy między nimi pomagają odróżnić ślady ptaków, zajęcy i większych ssaków.
Jeżeli dziecko zainteresuje się konkretnym bohaterem tych zimowych scen, warto przejść do bardziej szczegółowych zestawów: kolorowanek z wiewiórkami, kolorowanek z lisami albo galerii dzikich zwierząt w Polsce. Tutaj najciekawsza jest sama zima jako wspólny kontekst – ta sama pora roku wygląda zupełnie inaczej z perspektywy ptaka przy karmniku, niedźwiedzia w gawrze i jelenia szukającego pożywienia w zaśnieżonym lesie.